Sebze ve meyvelerde:
Sebze ve meyvelerin hazırlanmasında önce yıkama sonra doğrama işlemi yapılmalıdır.
- Köklü sebzelerde ise sebze kökü ayrıldıktan sonra yıkanır. Doğranan sebze ve meyve bekletilmez. Kabuklu sebzelerde vitaminler genellikle kabuğa en yakın yerde olduğu için, kabuğun çok ince soyulması önem taşır.
- Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, olabildiğince az süre ile pişirilir. Pişme süresinin uzatılması halinde besin kaybı artar. Pişirmede basınçlı tencereleri tercih ediniz.
- Doğranan sebze ve meyveler pişirilirken kaynar suya atılır. Böylece daha az vitamin kaybı olur. Sebze ve meyve hiç bir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
- Yiyeceklerin kurutulması için gölgeli ve havadar ortamları tercih edin.
Kurubaklagillerde:
- Kırmızı mercimek haricindeki baklagiller, oda ısısındaki suda 8-10 saat kadar ıslatılır, sonra beklediği su içerisinde pişirilir; çünkü baklagillerdeki besin değerleri bu suya geçmiştir.
- Vitamin kaybına neden olacağından, pişirme suyuna soda eklenmemelidir.
Etlerde:
- Etler iyi kaliteli protein kaynağıdır. Ayrıca, B grubu vitaminleri, demir ve çinko bakımından da zengindir. Etlerin lezzet kaybetmemesi için yüksek sıcaklıklarda kısa sürede pişirilmesi veya kızartılması gerekir.
- Ete sıcak su konularak düdüklü tencerede veya fırında pişirilmesi durumunda, bu besin maddesinden en iyi şekilde yararlanılabilir. Etler buzlukta, yağlı kağıda sarılarak -2°C'de birkaç hafta, -18°C 'de üç ay kadar saklanabilir. Çok miktarda et alınmışsa önce kıyma, daha sonra parça etler tüketilmelidir.
- Protein açısından zengin diğer bir besin de yumurtadır. Yumurtanın fazla haşlanmasıyla sarısının etrafında oluşan yeşilimsi tabaka yumurtanın besin değerini düşürür. Buna karşın çiğ veya çok az haşlanmış yumurta vücudun bazı vitaminlerden yararlanmamasına neden olmaktadır. En ideali "kayısı" tabir edilen pişirme şeklidir. Zararlı mikroorganizmalardan korunması için yumurtaların yıkanmadan saklanması gerekir.
Yağların kullanımında:
- Yağ uzun süre aşırı ısıya maruz kalırsa kanserojen maddeler açığa çıkar. Bol yağda kızartmada bu olay daha az görülürse de, kullanılan yağın atılmayıp tekrar ısıtılması halinde oluşan zararlı madde miktarı da artar. Bu nedenle kızartma işlemi bittikten sonra yağın iyice süzülmesi, artık maddelerin süzgeçle temizlenmesi ve bu yağın üç defadan fazla kullanılmaması gerekir.
- Işık ve madeni kaplarda yağlar çabuk bozulur, bu nedenle yağlar, cam şişeler içinde, karanlık (ışık almayan) ve serin yerlerde muhafaza edilmelidir.
Sağlıklı Beslenme Önerileri :
Doymuş yağ (tereyağ, kuyruk yağı) oranı yüksek besinleri daha az tüketin. Yeterli miktarda doymamış yağ (ayçiçek, mısırözü, soya, fındık, zeytin yağı) almaya dikkat edin. Yarım yağlı süt, yağsız yoğurt tüketin. Yağlı kırmızı et yerine yağsız et, kuru baklagiller (nohut, mercimek, fasulye gibi), balık ve tavuk tercih edin. Süt ve süt ürünleri (yoğurt, peynir vb.) tüketilmeli fakat bunların da az yağlı olmalarına dikkat edilmeli. Yemeklerinizi haşlama, fırında pişirme veya ızgarada pişirme yöntemleriyle pişirirseniz yemeğe eklenecek yağı da azaltmış olursunuz. Aşırı şekerli gıdalardan kaçınmalı; çay, kahve gibi içecekler ya şekersiz içilmeli ya da şeker miktarı azaltılmalıdır. Gıdalardan aldığımız günlük tuz miktarı 6 gr.'ı (bir tatlı kaşığı) geçmemelidir. Bu miktara yemeklerden, ekmekten, içeceklerden aldığımız tuz miktarı dahildir. Tuz tüketimi ile yüksek tansiyon arasında ilişki bulunmaktadır. Yüksek tansiyonu olanlar doktorlarının tavsiyesine göre ya
hiç tuz kullanmamalı ya da miktarını azaltmalıdır. Güne kahvaltınızı yaparak başlayın. Gece boyu gıda alımı olmadığından
beyninizin sabah kalkınca enerjiye ihtiyacı vardır. Daha sonra gıda alımınızı kahvaltıdan başlayarak gün içine yaymanız daha etkin bir biçimde kalori yakmanıza yardımcı olur. Öğünlerinizi önceden belirleyiniz. Mümkünse yediklerinizi 3 ana öğün, 3 ara öğüne bölün; az ve sık beslenin. Bol su için, yiyecekleri iyice çiğneyin. Her yemek yediğinizde midenizin 1/3'ünü boş bırakın. Tam olarak dolu mide, sağlığımızın zaman içinde bozulmasına, erken yaşlanmaya neden olur. Midenizi katı gıdalarla doldurmayın. Katı gıdalarla dolu mide içeriğinin gerekli öz suyu her tarafa dengeli ulaştırması güçleşir ve sindirim zorlaşır. Düzenli yemek yiyenler daha dengeli ve sağlıklı beslenmekte ve ideal kilolarını korumaktadırlar.
Zihinsel faaliyetlerin gerektirdiği enerji kaynaklarının en önemlilerinden biri de meyvelerdir. Beynin oksijen dışındaki tek enerjisi glikozdur. Glikoz meyvelerde hazır halde bulunur. Diğer gıdalarla alınan şeker midede yakılarak glikoza çevrilir. Bu nedenle meyveleri aç karnına yememeliyiz. Meyveler, yemeklerden 30 dakika önce veya 3 saat sonra alınmalıdır.
Mide doluyken alınan meyveler midede besin değerini kaybederler ve burada kalarak mayalanacakları için bütün sindirim sistemimizi yorar. Vücudumuzda dakikada 10 milyon hücre ölür ve bir o kadarı da yenilenir. Ortalama 100 günde (beyin ve sinir hücreleri hariç) bütün vücudumuz yenilenir. Düzensiz kötü beslenme yenileme sistemini aksatır. Cildiniz canlılığını, tazeliğini kaybeder ve en önemlisi hastalıklara açık olursunuz. Yorgunluk, çabuk yorulma, baş ağrısı olabilir. Düşünce ve hafıza sistemi bulanıklaşır. Bu nedenlerden dolayı düzenli ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmeliyiz.